Chiếc ví

Thứ Bảy, 31-10-2020, 11:46
Minh họa: PHƯƠNG THANH

Mua xong vé tàu hỏa, Tổng Giám đốc Quang Phát thả mình lên chiếc ghế sắt ngồi đợi. Tiếng là tổng giám đốc một công ty lớn, làm ăn phát đạt nhưng chỉ trừ những hội nghị quan trọng hoặc những buổi ký kết hợp đồng ông mới đi xe con. Những chuyến đi ít nhiều được thư thả thì dù xa mấy Quang Phát cũng ra ga đi tàu. Cái thói quen này của ông có người khen nhưng cũng lắm lời bình phẩm, thậm chí có đồng nghiệp cho rằng ông “làm hàng”, một hình thức đánh bóng tên tuổi. Quang Phát không bao giờ bắt lời hoặc giải thích trước những bình phẩm ấy. 

Quang Phát nhìn quanh phòng đợi, chợt nhận ra, ngoài mầu sơn mới, ngoài những thiết bị, tiện nghi khá sang trọng thì gian phòng này vẫn có kết cấu y nguyên như hơn bốn mươi năm về trước. Ồ! Mà hình như cũng chính ở vị trí này đây, hơn bốn mươi năm trước ông đã có cuộc gặp gỡ với một người mà cho đến tận hôm nay ông vẫn chưa biết tuổi, biết tên. Dù chỉ thoảng qua như một cơn mưa bóng mây nhưng cuộc hội ngộ ngày ấy dường như vẫn còn giăng mắc đến tận bây giờ.

Đó là vào một buổi chiều gần tối giữa tháng 10 năm 1980, ông đến nhà ga này để đi nhập học ở Hà Nội. Khi ấy ông vừa tròn mười chín tuổi. Ngồi cùng hàng ghế gỗ ngay cạnh ông là một thanh niên hơn ông chừng vài tuổi, vẻ mặt hơi xanh xao. Người thanh niên như không để mắt đến người chung quanh, tựa lưng vào thành ghế với đôi mắt nhắm nghiền đầy mệt mỏi. Quang Phát quan tâm:

- Anh có sao không? Cần gì em giúp.

Người thanh niên khẽ hé mắt nhìn, kéo chiếc túi xách vào lòng, vẻ nghi ngại, khẽ đáp:

- Không! Chỉ hơi chóng mặt.

Những năm tháng ấy, xuất hiện rất nhiều hiện tượng lừa đảo, cướp giật nên những người đi tàu xe luôn cảnh giác cao độ. Có lẽ vì thế mà người thanh niên nọ không mặn mà với cử chỉ quan tâm của Quang Phát. Hiểu mọi chuyện nhưng vốn là người thiện tâm, anh không lấy đó làm phiền lòng. Anh vào quầy bán vé mượn được hộp dầu con hổ. Với kinh nghiệm học được từ người mẹ làm y tá, anh vừa xoa dầu lên trán, lên thái dương người bạn mới quen vừa làm động tác mát-xa một cách thành thạo. Sau một hồi xoa bóp, người thanh niên chừng như dễ chịu hơn. Anh ngồi thẳng dậy, lí nhí nói mấy lời cảm ơn nhưng kín đáo kiểm tra túi quần sau một cách đầy lo lắng.

Mọi người lục tục ra sân ga. Quang Phát nhìn mấy cái túi xách lỉnh kỉnh của chàng trai, nói:

- Anh để em mang giúp. Người anh chưa khỏe hẳn.

Chàng thanh niên thận trọng quàng chiếc túi vải ngang người, nhìn xéo vào mặt Quang Phát rồi chỉ vào chiếc túi du lịch nhàu nát dưới đất, chắc là trong đó không có đồ vật gì đáng giá:

- Vâng! Phiền chú cầm giúp chiếc túi này. Quả là tôi còn hơi chuếnh choáng…

Thấy người thanh niên bước lảo đảo, Quang Phát vội quàng vào vai dìu đi.

Chàng trai vẻ như đã thiện cảm đôi phần, nhưng tận trong lòng vẫn cảnh giác cao độ. Cũng phải thôi. Dưới gầm trời đầy những tai ương này sao có thể tin ai được. Giả vờ tốt đấy rồi ngầm tìm cách nẫng hết tiền bạc của mình lúc nào không hay. 

Hai người chọn một chỗ đứng trước một toa đen. Ngày ấy đi tàu tìm được một chỗ đứng là đã may mắn rồi.

- Anh đến ga nào? Thấy người thanh niên quá kiệm lời, Quang Phát cất tiếng:

- À, tôi vào trong nam làm ăn. Mong kiếm miếng cơm thôi chú ạ.

Trời sập tối.

Chàng trai gục đầu vào thành tàu. Có lẽ anh vẫn chưa hết cơn choáng. 

Bỗng Quang Phát thoáng nhìn thấy một bàn tay lướt nhẹ qua túi quần sau của người thanh niên. Lập tức, Quang Phát hiểu ngay đó là hành động rạch túi rất điêu luyện của bọn lưu manh.

Như một con mèo hoang, cái bóng đen vụt nhảy xuống tàu. Không kịp hô hoán, Quang Phát vội nhào theo. Chạy một quãng xa, Quang Phát mới đuổi kịp tên cướp. Quần nhau một hồi, anh lấy lại được cái ví nhưng cũng bị tên cướp đâm một nhát dao nhẹ vào cánh tay. Anh bịt chặt vết thương, quay trở lại sân ga. Nhưng lúc này, con tàu đã lướt trên đường sắt, bỏ lại anh cùng chiếc ví của người bạn mới quen. Quang Phát buồn bã mở chiếc ví ra. Số tiền không quá nhiều nhưng rõ ràng với hành trình dài ngày vào tận miền nam mà bị mất chắc chắn sẽ gây cho chủ nhân của nó rất nhiều phiền phức. Anh rịn mồ hôi khi chợt hiểu rằng với một người mang nặng tính hoài nghi, nhất định anh bạn nọ sẽ nghĩ thủ phạm lấy chiếc ví chính là mình. Quang Phát buồn rầu cất chiếc ví vào túi, mong có một ngày trả lại người mất.

Đã hơn bốn mươi năm, trải qua bao thăng trầm, từ một cậu sinh viên mười chín tuổi, Quang Phát đã trở thành tổng giám đốc một công ty cổ phần hàng đầu của tỉnh, nhưng ông vẫn luôn giữ bên mình cái ví ngày xưa cùng toàn bộ số tiền, không suy suyển một đồng.

Cũng từ đó, vào những chuyến công tác được thư thả, Quang Phát luôn đi tàu hỏa. Bởi trong ông luôn có một hy vọng đồng thời cũng là một niềm tin là sẽ có một xác suất ngẫu nhiên nào đó giúp ông được gặp lại người mất chiếc ví năm nào. Dẫu biết điều đó giống như mò kim đáy bể nhưng chưa bao giờ ông từ bỏ. Những chuyến đi như thế Quang Phát luôn bỏ chiếc ví vào ngăn phụ trong chiếc cặp số.
    
***

Tàu dừng lại ở một nhà ga. Một người khách độ ngoài sáu mươi, quần áo xộc xệch đến ngồi vào hàng ghế đối diện với Quang Phát. Quang Phát nhìn sững người đàn ông vừa đến, bỗng bừng lên một linh cảm mơ hồ. Hơn bốn mươi năm với bao thay đổi rồi, nhưng cái ánh nhìn của vị khách vừa lên tàu đã làm Quang Phát sửng sốt. Đúng rồi! Đúng là cái ánh mắt hơi dửng dưng, đầy vẻ hoài nghi ấy. Khi vị khách khẽ vuốt mái tóc lòa xòa phía trước để lộ ra cái mụn ruồi to giữa trán thì Quang Phát đã chắc như đinh đóng cột. Quang Phát cố nén hồi hộp, khẽ kêu lên:

- Có phải là anh không?

Vị khách ngỡ ngàng, ngoảnh nhìn chung quanh rồi dừng lại ở ông:

- Hình như… anh hỏi tôi?

- Vâng! Anh có phải là người hơn bốn mươi năm trước… Ta đã gặp nhau ở nhà ga Lưu Quan…

Vị khách vẫn ngẩn mặt:

- Hơn… bốn mươi năm trước?… Nhà ga… Lưu Quan?... Tôi không hiểu…

Quang Phát gợi ý:

- Cái ngày anh lên tàu vào nam kiếm việc ấy… và… anh đã bị mất chiếc ví…

Hình như nhắc đến chiếc ví, vị khách đã nhớ lại mọi chuyện. Vị khách nhìn trừng trừng một lúc khá lâu vào mặt Quang Phát, trợn tròn mắt:

- Anh… anh… Chính anh đã… lấy…

Quang Phát khẽ cười:

- Không! Anh nên bình tĩnh lại nghe tôi nói. 

Quang Phát mở cặp số lấy chiếc ví đã xỉn mầu đặt lên chiếc bàn nhỏ trước mặt.

- Chiếc ví đây. Anh có nhận ra nó không. Tiền trong ví không suy suyển một đồng.

Nói rồi, Quang Phát kể lại toàn bộ sự việc đã diễn ra hơn bốn mươi năm trước.

Vị khách chậm rãi giở chiếc ví, cầm tập tiền trong tay, lẩm bẩm:

- Nhưng sao lại thế nhỉ… Đúng là đến bây giờ tôi mới vỡ lẽ. Ngày ấy quả là tôi đã nghi cho anh. Nhưng… lúc ấy, biết là không có cách nào trả lại ví cho tôi, sao anh còn giữ số tiền đến tận bây giờ? Mà tôi còn nhớ là vào năm 1985 cả nước đã có việc đổi tiền…

Quang Phát khẽ cười:

- Nếu tôi tiêu hoặc đem đổi số tiền ấy thì làm gì có ngày hôm nay hả anh? Thú thật là cũng có lúc tôi thiếu thốn nhưng không bao giờ nghĩ đến chuyện sử dụng số tiền này. Vì tôi luôn có một niềm tin là nhất định sẽ có ngày gặp lại anh. Gặp lại anh mà chỉ còn chiếc ví rỗng thì sẽ ăn nói ra sao? 

Vị khách khẽ lắc đầu:

- Nhưng số tiền cũng có đáng là bao.

- Đúng! Số tiền nhỏ nhưng danh dự thì rất lớn anh ạ. Cũng chẳng giấu gì anh, tôi thành đạt như ngày hôm nay cũng chính là nhờ biết coi sự thành thực và danh dự là những phương châm số một trong kinh doanh anh ạ.

Tới lúc này vị khách mới chú ý đến trang phục rất sang trọng của người ngồi trước mặt. Vị khách khẽ thở dài nghĩ tới số phận của mình. Là một thợ kim hoàn thạo nghề nhưng không hiểu sao làm cho chủ nào cũng chỉ được một thời gian là lại cảm thấy không còn tin nhau nữa, lại gặp bao nhiêu chuyện rắc rối. Lại chia tay. Trong lòng luôn có một cảm giác bị người đời lợi dụng hoặc lừa dối. Bốn mươi năm vật lộn, mặc dù tay nghề chẳng kém thua bất kể một tay thợ lành nghề nào nhưng cuối cùng khi trở lại quê tay trắng vẫn hoàn tay trắng.

Giờ đây, ngồi trước mặt ông, chính là cái “thằng ranh con ăn cắp” đã từng làm ông ôm mối căm hận suốt hơn bốn mươi năm nay. Có điều, “hắn” đã làm mọi suy nghĩ trong ông hoàn toàn đảo lộn. Thì ra ở đời vẫn có những người có lòng thành thật và từ tâm hiếm thấy.

- Bây giờ cái ví không còn cần thiết với anh nữa, nhưng vẫn nên phải giữ nó như một kỷ niệm cuộc đời phải không anh?

Giọng nói của Quang Phát làm vị khách giật mình quay về hiện tại. Ngẫm nghĩ hồi lâu, vị khách khe khẽ nói:

- Vâng! Tất nhiên rồi. Tôi còn phải giữ nó vì cả sự sám hối nữa. Bao năm tháng tôi đã sống trong hoài nghi và thù hận. Đúng là con người khi đã mất đi lòng tin thì cũng là mất đi tất cả anh ạ. Bây giờ tôi mới hiểu vì sao trên đường đời tôi luôn là kẻ thất bại.

Quang Phát khẽ thở dài:

- Giá như ngày ấy tôi lấy được chiếc ví và quay lại con tàu sớm hơn một phút thôi thì có khi mọi sự sẽ khác. 

Giọng vị khách bùi ngùi:

- Không đơn giản vậy đâu. Tất cả là do tôi thôi.

Quang Phát nhìn vẻ bơ phờ, nhàu nhĩ của “người bốn mươi năm trước” đã đoán định ra tất cả, ông khẽ hỏi:

- Tôi mạn phép xin được hỏi, nghề chính của anh là gì? 

Vị khách buồn bã trả lời:

- Nghề kim hoàn anh ạ. Chẳng giấu gì anh, tôi giỏi nghề nhưng làm ăn luôn thất bại.

Quang Phát reo lên:

- Trời! Vậy là tôi gặp may rồi. Công ty tôi đang chuẩn bị khai trương một xưởng vàng bạc, đá quý. Nếu không chê, xin mời anh về làm. Lương rất khá anh ạ.

Mắt vị khách sáng lên nhưng đầu lại hơi cúi xuống:

- Nhưng… Nhưng…

Chừng như hiểu được tâm trạng của người ngồi đối diện, Quang Phát vui vẻ nói:

- Anh không nên quá đắn đo. Tôi tin là cuộc gặp gỡ hôm nay của chúng ta sẽ lấy lại lòng tin về con người của anh.

Vị khách nở nụ cười ngượng ngập:

- Nhưng tôi đã ngoài tuổi sáu mươi rồi…

Quang Phát dứt khoát:

- Lòng tin đúng là thứ khó thay đổi, nhưng đối với con người thì không có  gì là muộn. Nhất định anh phải đến chỗ tôi làm việc. Không phải chỉ vì anh đâu mà vì sự phát triển của công ty chúng tôi nữa. Và vì cuộc đời này. Hãy bắt đầu lại đi anh!

Trước khi xuống tàu, Quang Phát đưa cho vị khách chiếc card visit với những lời dặn dò tỉ mỉ.

Truyện ngắn của HỒ THỦY GIANG